Máy tính kết hợp USB DAC – Giải pháp cơ bản, dễ tiếp cận nhất
Đây là lựa chọn phổ biến nhất đối với người mới bắt đầu chơi nhạc số. Bạn chỉ cần một chiếc máy tính (PC hoặc laptop), một DAC rời có cổng USB, và một phần mềm chơi nhạc như Foobar2000, JRiver hay Roon là có thể phát nhạc chất lượng cao ngay tại nhà. Các định dạng phổ biến như FLAC, ALAC, DSD hoặc PCM đều có thể được xử lý mượt mà thông qua giao tiếp USB Audio 2.0.
Ưu điểm rõ ràng nhất của giải pháp này là chi phí đầu tư thấp. Bạn không cần phải mua thêm thiết bị phát chuyên dụng – chỉ cần tận dụng chính máy tính mình đang dùng. Ngoài ra, phần mềm chơi nhạc hiện nay đã hỗ trợ rất tốt các tính năng như playlist, hiển thị bìa album, lyrics, chỉnh EQ, thậm chí kết nối với Tidal hoặc Qobuz.
Tuy nhiên, chơi nhạc từ máy tính cũng tồn tại những hạn chế đáng kể. Vấn đề thường gặp nhất là nhiễu điện và jitter sinh ra từ chính hệ thống máy tính – vốn không được thiết kế để phát âm thanh chuyên nghiệp. Ngoài ra, khi bạn vừa làm việc vừa nghe nhạc, hệ thống thường không hoạt động ổn định do bị chia sẻ tài nguyên xử lý. Một số audiophile nhạy cảm với chất lượng âm thanh sẽ cảm thấy máy tính + USB DAC chưa đủ "sạch", chưa tạo được không gian nghe nhạc tách biệt.
NAS – Giải pháp lưu trữ và phát nhạc nội bộ cho người yêu nhạc số thực thụ
NAS (viết tắt của Network Attached Storage) là một thiết bị lưu trữ chuyên dụng, được kết nối vào mạng nội bộ (LAN) và cho phép truy cập từ các thiết bị khác như điện thoại, máy tính bảng, network streamer hoặc smart TV. Với người chơi nhạc số, NAS đóng vai trò như một "kho nhạc số cá nhân", nơi bạn có thể chứa hàng ngàn album nhạc lossless, hi-res, DSD, hoặc cả các bản rip từ đĩa CD.
Ưu điểm lớn nhất của NAS là khả năng lưu trữ tập trung và truy cập đa thiết bị. Bạn có thể sử dụng các phần mềm như MinimServer, Asset UPnP hay Plex để biến NAS thành một server nhạc chuyên dụng, sau đó phát từ bất kỳ thiết bị nào hỗ trợ UPnP/DLNA trong cùng hệ thống mạng. Điều này cực kỳ lý tưởng cho người chơi có thư viện nhạc lớn, đặc biệt là nhạc DSD hoặc các bản SACD rip dung lượng cao.
Tuy nhiên, đầu tư NAS không dành cho tất cả mọi người. Bạn sẽ cần một khoản ngân sách kha khá để trang bị NAS (từ Synology, QNAP…), ổ cứng dung lượng lớn, và kiến thức cơ bản về mạng nội bộ để thiết lập. Ngoài ra, NAS không phải là thiết bị phát – bạn vẫn cần một thiết bị khác (máy tính, streamer, điện thoại có app) để điều khiển và chơi nhạc từ NAS.
Network Streamer – Hệ thống phát nhạc số chuyên nghiệp, tối ưu cho trải nghiệm người dùng
Nếu bạn là người nghe nhạc nghiêm túc và muốn một giải pháp chuyên biệt, gọn gàng và hiệu quả, thì network streamer là lựa chọn đáng cân nhắc nhất. Đây là những thiết bị được thiết kế chỉ để làm một việc duy nhất – phát nhạc số từ mạng nội bộ hoặc từ các dịch vụ trực tuyến – một cách ổn định, sạch và mượt mà nhất có thể.
So với máy tính hay NAS, network streamer có rất nhiều lợi thế. Chúng hoạt động yên tĩnh, tiêu thụ ít điện, giao diện thân thiện, và đặc biệt là tối ưu phần cứng và phần mềm cho mục đích phát nhạc. Các mẫu phổ biến như Cambridge Audio CXN V2, iFi NEO Stream, EverSolo DMP-A6, Lumin D2... đều hỗ trợ các giao thức kết nối cao cấp như UPnP, Roon Ready, Tidal Connect, Spotify Connect, AirPlay 2, Chromecast và thường đi kèm app điều khiển riêng trên smartphone.
Một số streamer còn tích hợp màn hình hiển thị, hỗ trợ giải mã DAC nội bộ, hoặc cho phép kết nối DAC ngoài qua USB, Coaxial, AES/EBU, I2S… Tất cả tạo nên một hệ thống âm thanh số vừa hiện đại, vừa sang trọng, mà không cần đến máy tính lỉnh kỉnh.
Tất nhiên, nhược điểm lớn nhất chính là giá – streamer chất lượng cao không hề rẻ. Tuy nhiên, đối với những người thực sự đam mê và có gu nghe nhạc khắt khe, thì đây là khoản đầu tư hoàn toàn xứng đáng.
Nhạc số đã vượt xa sự tiện lợi – nó dần trở thành chuẩn mực mới trong trải nghiệm nghe nhạc. Nhưng để nhạc số "hát hay", người chơi cần hiểu rõ về thiết bị, đường truyền, cách lưu trữ và cách điều khiển. Ba giải pháp kể trên – máy tính + DAC, NAS, streamer – mỗi cái đều có cái hay, cái riêng và cái “chất” của nó.
